Kavgayı sadece Karadeniz değil, tüm dünya takip ediyor. Çünkü dünyada fındığın yüzde 75’ini Türkiye üretiyor. Ancak fındık fiyatlarını çoğunlukla Avrupalı çikolatacılar belirliyor. Çünkü fındığın yüzde 80’i çikolatının içine giriyor.
Avrupalı büyük çikolata üreticileri her yıl Türkiye’den 5 civarı büyük fındık ihracatçısı seçiyor. Bu ihracatçılar da mal alacağı 80 fabrikayı belirliyor. Fabrikalar da ‘manav’ tabir edilen tüccarlara gidiyor. Yüzbinlerce üretici de fındığını bu manavlara satıyor. Türkiye’nin 1.2 milyar dolar civarı fındık ihracatı böyle şekilleniyor. Türkiye bu yıl 600 - 650 bin ton arası fındık bekliyor. Bunun 500 - 550 bin tonu ihraç edilecek. Fındıkta ‘serbest piyasa’ ilk kez bu yıl tam anlamıyla işleyecek. Yıllarca fiyat belirleyici rol oynayan Fındık Tarım Satış Kooperatifleri Birliği (Fiskobirlik) ve Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) artık piyasada yok.
Fiskobirlik ve TMO, geçen yıl da yoktu. Ancak geçen yıl rekolte 490 bin tonla düşük gelmiş, fiyatlar da nispeten yüksek şekillenmişti. Fındık geçim değil, ek gelir Türkiye’nin bu yılki rekoltesi ne az, ne çok. O yüzden tüm gözler fiyatlarda. Türk fındığının neredeyse üçte birini ihraç eden Kenan Oltan,...