Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yükselen petrol fiyatlarının akaryakıt fiyatlarına yansımasını sınırlamak amacıyla eşel mobil sistemi yeniden devreye alındı. Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Zamların büyük kısmını devlet karşılayacak
Yeni uygulamaya göre uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurlarındaki artış nedeniyle akaryakıt fiyatlarında yaşanacak yükselişin yüzde 75’lik kısmı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) indirimiyle karşılanacak.
Bu sayede akaryakıt fiyatlarındaki artışın büyük bölümü devlet tarafından üstlenilecek ve vatandaşın pompa fiyatlarına daha sınırlı yansıması sağlanacak.
10 liralık zammın sadece 2,5 lirası yansıyacak
Sisteme göre akaryakıt fiyatlarında 10 liralık bir artış olması halinde bunun yalnızca 2,5 lirası pompa fiyatına yansıyacak.
Kalan 7,5 liralık bölüm ise ÖTV indirimi ve buna bağlı KDV’den vazgeçilmesi yoluyla karşılanacak. Böylece enflasyon üzerindeki baskının azaltılması hedefleniyor.
Üst sınırlar da belirlendi
Karara göre litre başına uygulanabilecek azami ÖTV indirimi de belirlendi.
Buna göre:
Benzinde litre başına 14,8277 lira,
Motorinde litre başına 13,9006 lira,
LPG’de kilogram başına 11,3830 lira
tutarına kadar indirim yapılabilecek.
Fiyat düşerse ÖTV yeniden artırılacak
Akaryakıt fiyatlarında düşüş yaşanması durumunda ise indirilen ÖTV kademeli olarak yeniden artırılacak. Ancak artırılan tutar 2 Mart tarihinde uygulanan ÖTV seviyesini geçemeyecek.
Petrol fiyatları krizi tetikledi
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı geçiş ambargosunun petrol fiyatlarını yükselttiği belirtiliyor.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş akaryakıt fiyatlarını da etkilerken, motorine gelmesi beklenen 6,69 liralık zam eşel mobil sisteminin devreye alınacağı beklentisiyle ertelenmişti.
Eşel mobil sistemi nedir?
Eşel mobil sistemi, petrol fiyatları ve döviz kurundaki artış nedeniyle oluşan akaryakıt fiyat artışlarının, ÖTV’den karşılanarak pompa fiyatına yansıtılmamasını sağlayan bir uygulama olarak biliniyor.
Örneğin akaryakıt fiyatı 20 kuruş arttığında ÖTV aynı tutarda düşürülerek pompa fiyatı sabit tutulabiliyor. Fiyatlar düştüğünde ise önce ÖTV artırılarak devletin vazgeçtiği vergi geri kazanılıyor.
Daha önce kaldırılmıştı
Türkiye’de eşel mobil sistemi daha önce uygulanmış ancak 2021 yılının son çeyreğinde döviz kurundaki sert artışlar nedeniyle uygulamadan kaldırılmıştı. Yeni düzenlemeyle sistem yeniden devreye alınmış oldu.
Akaryakıt'ta Eşel mobil sistemi nedir? Eşel mobil ne zaman başlayacak?
