Rize’nin Gündoğdu beldesinde meydana gelen sel ve heyelan faciasının korkunç boyutu gün ağarınca ortaya çıktı.
Faciada hayatını kaybedenlerin sayısı 12’ye yükselirken, havadan çekilen fotoğraflarda heyelan dehşetinin ilk kez 9 ayrı noktadan geldiği görüldü. Faciada 20 evin yıkıldığı, 100 evin de hasar gördüğü açıklandı.
Rize’nin merkeze bağlı Gündoğdu beldesinde, dün saat 17.30 sıralarında başlayan şiddetli yağmur sonrası meydana gelen sel ve heyelanda ölü sayısı 12’ye yükseldi. Felakette 6 kişi yaralanırken, 1 kişinin de kayıp olduğu bildirildi. Gece saatlerinde 5 kişinin cesedine ulaşılırken, bölgede sabah saatlerinde arama çalışmaları yeniden başlatıldı. Arama çalışmalarına Trabzon ve Rize AKUT ekipleri, Sağlık Bakanlığı’na bağlı UMKE ekipleri, Sivil Savunma ekipleri katıldı. Ekipler yapılan çalışmalar sonucu 7 kişinin daha cesedine ulaştı. Kayıp olduğu bildirilen 1 kişiyi bulma çalışmaları ise devam ediyor.
10 kilometre kuyruk
Günün ağarmasının ardından felaketin boyutları da gün yüzüne çıktı. Havadan çekilen fotoğraflarda, heyelan dehşetinin bu bölgede ilk kez 9 ayrı noktadan geldiği görüldü. Beldede maddi hasar da oldukça yüksek. İlk belirlemelere göre, yaklaşık 20 ev tamamen yıkılırken, 100’e yakın ev de kullanılamaz hale geldi. Sel ve heyelan nedeniyle 150’nin üzerinde araçta da hasar oluştu. Çok sayıda araç suda sürüklenirken bazı araçlar ters döndü. Beldenin sokakları da sel sularının çekilmesinin ardından çamur deryasına büründü. Felaket enerji ve su nakil hatlarına da büyük zarar verdi. Beldenin 5 mahallesi ile beldeye bağlı çok sayıda köye elektrik ve su verilemedi. Heyelan nedeniyle kapanan Karadeniz Sahil Yolu’nun, sabah iki saatlik çalışma sonucunda tek şeridi açıldı. Yolun kapanması nedeniyle bölgede yaklaşık 10 kilometrelik araç kuyruğu oluştu.
İki kardeş canlarını ninelerine borçlu
Rize’nin merkeze bağlı Gündoğdu Beldesi’nde dün saat 17.30 sıralarında başlayan şiddetli yağmur sonrası meydana gelen heyelanda hayatını kaybeden Sonay ve Serdar Pehlivan çiftinin cesetleri birbirine sarılmış halde bulundu. İki çocuk sahibi Pehlivan çiftinin 4 yaşındaki oğlu Kayra ile 2.5 yaşındaki kızı Ümran’ın birkaç gündür babaannesinde kaldığı, küçük kızın ise olay günü iftar öncesi anneannesi tarafından alınıp Gürgen Köyü’ne götürüldüğü ve bu sayede faciadan kurtulduğu öğrenildi. Sonay Pehlivan’ın Gürgen Köyü’nde yaşayan annesinin olay günü kızı ve damadını da çağırdığı ancak çiftin köye gitmeyip evde kaldığı bildirildi.
5 kişilik aile, iftarda toprak altında kaldı
Heyelanda hayatını kaybeden Kopuz ailesinin 5 ferdinin, felakete iftar sofrasında yakalandıkları ortaya çıktı. Oruçlarını açmak için iftar sofrasına oturan Aki Kopuz (53), eşi Meliha Kopuz (47), oğlu Muhammet Kopuz (20), kızı Vildan Kopuz (18) ile Ahmet Kopuz’un evlerinin iftar vakti yıkıldığı ve 5 kişinin toprak altında kalarak can verdiği bildirildi.
Minibüs bozulunca ölüm yolda yakaladı
Sahilde oturan vatandaşların, aşırı yağış yüzünden heyelan meydana geleceğini tahmin edip beldeyi boşaltmaları konusunda vatandaşları uyardığı belirtildi. Uyarı üzerine beldedeki yaşlılar bir minibüse bindirilmek istendi. Ancak minibüs bozuldu. Bunun üzerine yaya olarak inmek isteyen kişilerden 80 yaşındaki Osman Kutay, sel suları sonucu oluşan heyelan altında kalıp öldü.
FELAKETTE HAYATINI KAYBEDENLER
Sevban Taşkıran, Fazile Efil, Tahir Akat, Akif, Muhammet, Meliha, Vildan, Ahmet ve Münevver Kopuz, Osman Kutay, Serdar ve Sonay Pehlivan. Kayıp: Salim Bilgin.
‘Felaketlerin nedeni geleneksel mimarinin terk edilmesidir’
Doğu Karadeniz’de çok sık görülen sel ve heyelanın nedenleri hakkında değerlendirme yapan Prof. Dr. Miktad Kadıoğlu, bir an önce kriz yönetiminden risk yönetimine geçilmesi gerektiğini söyledi. Kadıoğlu, “Heyelan olan bölge boğazın ağzında. Bu tür bir bölgenin yerleşime açılmaması gerekir. Arazi yeri problemli. Yamaç ikiye bölünüp yol açılmış, doku yırtılmış. Bölgede yaşanan felaketlerin nedenlerinden biri de geleneksel mimarinin terk edilmesi. Bölgede evlerin direkler üstünde kurulması, alt katlarının boş olması gerekir. Eski evlerin bodrum katlarında kimse oturmazdı. Yamaçlardaki evler ahşap yani hafif malzemeden olurdu” dedi.
Bakan Özak: Böylesi ilk kez yaşandı
Felaket bölgesi Rize’nin Gündoğdu Beldesi’nde havadan çekilen fotoğraflarda heyelanın 9 ayrı noktadan geldiği gözlenirken, bölgede incelemelerde bulunan Devlet Bakanı Faruk Nafiz Özak da bu noktaya dikkat çekti. Özak, “Bugüne kadar alışılmışın dışında bir heyelan olmuş. Gündoğdu’nun doğusundan batısına kadar aralıklarla heyelan oluşmuş. Geçmişte dere vadisinde üstten aşağıya inerek heyelan olurdu, ama böylesini ilk defa görüyoruz” diye konuştu.
Başbakan: ‘Bulduğumuz her yere bina kondurmayalım’
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Rize’deki sel ve heyelan felaketiyle ilgili, hasar tespitinin ardından ne gerekiyorsa yapılacağını belirterek, “Ama tabii bütün acımız 12-13 kardeşimizi kaybetmiş olmak. Benim için gerçekten çok can yakıcı oldu’’ dedi. Bölgesel yayın yapan Çay TV’ye telefonla bağlanan ve pazartesi günü bölgeye gideceğini söyleyen Erdoğan, şöyle konuştu:
‘HEMŞEHRİLERİM, AH DİYORUM’
“Sevgili hemşehrilerim, ah diyorum. Nereye hangi inşaatı nasıl yapacağımızı, bunların
bütün planını, projesini, zemin etütlerini, çok ama çok dikkatli, çok iyi yapalım. Ne geliyorsa başımıza bu tür şeylerden geliyor. Rastgele bulduğumuz yere bina kondurmayalım. Zeminler yumuşak zemin. Rize’de yağmur bol. Heyelanları engelleyecek köklü ağaçlar yok. Çayımızın kökü yok. Çay heyelanı durdurmaz. Tam aksine hızlandırıyor. Niye? Verdiğimiz o gübreler Avrupa gübreleri. Bunlar toprağı yakıyor, dayanma gücünü tamamen yok ediyor. Ama biz bunları hemşehrilerime anlatmakta zorlanıyoruz.’’
